علی الزیدی کیست؟ نخست وزیر اقتصادی برای خروج از بحران سیاسی 
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، محمدسعید عبداللهی پژوهشگر فلسفه دین در نشست علمی «رابطه دین و حکومت از منظر شهید لاریجانی» که از سوی مجمع عالی حکمت اسلامی برگزار شد، گفت: شهید لاریجانی در عین اینکه مراتب دانشگاهی خود را در رشته فلسفه در یکی از بهترین دانشگاههای کشور سپری کرده است دارای تجارب ویژه در حکمرانی و سیاستورزی دارد و به شکل ملموسی رابطه دین و حکومت برای او متجلی شده است.
وی با اشاره به شخصیت علمی شهید لاریجانی و توجه ویژه ایشان به ولایت فقیه و مردم سالاری دینی و نقد سکولاریسم پنهان در مقام نظر و عمل، اضافه کرد: معمولا کسانی که در فلسفه و حتی فلسفه سیاست کار میکنند به خاطر نشناختن شرایط جامعه و کف میدان تحلیلهای درستی ارائه نمیدهند و معمولا هم سیاسیون، فلسفهورزی آن چنانی ندارند.
عبداللهی بیان کرد: آنتونی کنی، در یکی از کتابهایش به بوریس جانسون که امور انگلیس را برعهده داشت، به عنوان شاگردش و تأثیر فلسفه در حکمرانی او اشاره کرده است. ما با شخصیتی مواجهیم که نه تنها با فلسفه بیگانه نیست بلکه اثار و مقالات متعددی در این باره دارد و آخرین کتاب وی هم با عنوا عقل و سکون منتشر شده است.
وی تاکید کرد: ما با شخصیتی مواجهیم که تلاش کرده است تا عقلانیت دینی را در برابر عقلانیت ابزاری با سیاست در هم بیامیزد. مقالهای در سال ۱۴۰۳ مقالهای در باب نگاه افلاطون به زن و خانواده نوشتند و حتما این نوع اندیشهها در زمامداری وی مؤثر بوده است.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه رابطه دین و حکومت از دیرباز از مباحث بسیار چالشی در ایران معاصر بوده است، گفت: بعد از انقلاب اسلامی این مسئله از بعد نظری به واقعیت عینی و عملی تبدیل شده است. جنگ افروزی که امروز دامن کشور را گرفته است با همین مفهوم است، زیرا آمریکا از جنگ جهانی دوم به بعد تلاش کرده است تا نظم خود را بر جهان تحمیل کند ولی ایران با ایده مردم سالاری دینی و عقلانیت در عرصه سیاسی مانع او شده است.
عبداللهی اظهار کرد: از دهه۷۰ و ۸۰ مقالات متعددی در کشور در باب رابطه دین و حکومت نوشته و در این باره بحث شد. شهید لاریجانی هم در سخنان قبل از دستور کار مجلس و در مجالس دیگر تلاش کرد به این موضوعات بپردازد. کسی که متولد نجف و پدرش عالم بزرگی چون آیت الله میرزاهاشم آملی و پدرخانم وی شهید مطهری است انسانی چند بعدی تربیت کرد.
این پژوهشگر تصریح کرد: وی که در فلسفه کانت تخصص داشت در جایی اشاره کرده است که کانت به درستی نشان داد که عقل بشری در مواردی دارای توانایی است ولی نتوانست عقلانیت را در چارچوب دین و وحی تبیین کند کاری که فلاسفه ای چون علامه طباطبایی و ابن سینا به خوبی از عهده آن برآمدند.
وی افزود: نکته دیگر در آثار ایشان نقد سکولاریسم در مقام نظر و عمل است. وی این قدرت را داشت که تولید ادبیات سیاسی هم در فضای کشور بکند. ایشان در تعریف سکولاریسم آورده است سکولاریسم حوزه سیاست را مبتنی بر دین نمی داند و سیاست را بر مبنای منافع جمعی و امر عرفی تلقی میکند لذا در کشورهای غربی ناهنجاریهای اخلاقی در سیاست به خوبی مشهود است. بنابراین مقیدنبودن به مفاهیمی دینی نخستین نقد بر سکولاریسم ا ز منظر ایشان است. وی معتقد است سکولاریسم نمیتواند منافع و نیازهای مادی و معنوی بشر را تامین کند. نکته دیگر ایشان هم در نقد سکولاریسم این است که ما باید بین سنت و مدرنتیه توازن برقرار کنیم.
عبداللهی با اشاره به مفهوم ولایت فقیه در نگاه وی با بیان اینکه ایشان در این بحث پاسخهایی را به برخی نقدها به علامه طباطبایی در باب ولایت فقیه داده است، ، تاکید کرد: در بحث ولایت فقیه هم نظر وی جامعیت و عقلانیت دارد و میگوید ولایت فقیه سایهای از ولایت امیر مؤمنان(ع) است. یا میگوید ولایت فقیه عامل وحدت و بالندگی کشور است و باید به آن تمسک داشته باشیم. از طرف دیگر ولایت فقیه را رکن قانون اساسی و ستون نظام اسلامی معرفی میکند. آنچه دیدگاه وی در مورد ولایت فقیه را با دیگران متمایز میکند تاکید بر این مقوله در عین بازنگری در برخی قوانین و ساختارهای قانونی است یعنی پیوندی بین اصول ثابت و پویایی حکمرانی مطرح کرده است.
عبداللهی بیان کرد: تلاش ایشان این است که نگاهی پویا به ولایت فقیه داشته باشد و از دل آن رابطه دین و حکومت را پیش ببرد. نکته دیگر هم توجه به نیاز به شهید بهشتی و افکار و میراث ایشان است. در سخنانی که در این باره دارد بارها به دیدگاه شهید بهشتی ارجاع داده است.
وی افزود: از جمله در این باره آورده است که شهید بهشتی در مجلس مؤسسان قانون اساسی بر روی ولایت فقیه توجه زیادی داشت و هنوز استدلالات ایشان وجود دارد بنابراین اندیشه وی متاثر از شهید مطهری و شهید بهشتی است و با برخی معاصرین بر سر مفهوم ولایت فقیه چالش داشت. در سال ۱۳۹۶ و به دنبال طرح برخی سخنان از سوی رئیس جمهور وقت ایشان به تبعیت از شهید بهشتی بر بعد الهی ولایت فقیه تاکید کرد.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: دیدگاه شهید بهشتی در تمایز میان مقبولیت و مشروعیت هم از دیگر مباحث ایشان متاثر از اندیشه شهید بهشتی است. موضوع دیگری که وی حرف جدید جمهوری اسلامی خطاب به جهان میداند مردم سالاری دینی است که در برابر دموکراسی سکولار غربی و حکومتهای دیکتاتوری منطقه طرح کرده است.
این محقق و پژوهشگر فلسفه دین اظهار کرد: وی مجلس، عقلانیت و قانون گرایی و عدالت را مقدمات مردم سالاری دینی دانسته است و در سخنان انگلیسی خود هم تلاش کرده است تا مردم سالاری دینی را القاء کند. ایشان از شهید مدرس و امام و رهبری شهید نام برده است و مدرس را نماد مبارزه با استعمار و استکبار میداند که اولین گام را برای مردم سالاری دینی برداشت و بعد امام بود که مهمترین گام عملی را به عنوان بنیانگذار برداشت و رهبری شهید در تعمیق و تثبیت این مقوله نقش داشتند و آن را به مثابه الگوی حکمرانی ثبیت کردند.
عبداللهی بیان کرد: آیا شهید لاریجانی توانسته است جمع بین دموکراسی و دین داشته باشد؟ ایشان تمایز نظام مند بین مردم سالاری دینی و نظام لیبرال دموکراسی غربی انجام بدهد؛ در گفت و گو با شبکه العالم گفته است یکی از ویژگی های اصلی مردم سالاری دینی تاکید بر عدالت و اخلاق در کنار آزادی و مشارکت مردمی است. ایشان عدالت را در برابر آزای و توسعه بر صدر نشانده است و میگوید لیبرال دموکراسی به الیگارشی ثروتمندان تبدیل شده است.
استاد حوزه علمیه اضافه کرد: در سال ۲۰۱۶ در یک سخنرانی به انگلیسی تلاش کرد مفهوم مردم سالاری دینی را تبیین کند. او میگوید دموکراسی در ایران مبتنی بر عقلانیت دینی است. جالب اینکه مطرح کرده است که ما اختلاف نظر و رقابت سیاسی داریم ولی این نه تنها مضر نیست بلکه نیروی محرکه پیشرفت است. البته این اختلاف نظرها باید در چارچوب دین باشد.
وی افزود: وی همچنین بر خطر سکولاریسم پنهان در جوامع اسلامی تاکید دارد؛ وی بر این باور است که در گسست بین الهیات و جامعه به مرور دینی ایجاد می شود که منجر به سکولاریسم پنهان خواهد شد و این مفهوم را هم از شهید مطهری و علامه طباطبایی اقتباس کرده است.
عبداللهی بیان کرد: پادزهر این سکولاریسم پنهان را هم عقلانیت دینی می داند. او بر مدار عقلانیت بر روی اصول سیاسی اسلامی ایستاد و از عمق وجود به این مقولات باور داشت برخلاف برخی سیاسون که لقلقه زبان آنان است.
وی تاکید کرد: گرچه ما میگوییم اگر شهید بهشتی و مطهری از بین ما بروند ده ها نمونه دیگر تربیت خواهند شد ولی واقعیت آن است که این جایگزینی به سختی ممکن است و امروز هم ما شهید لاریجانی را از دست دادیم و عدم حضور او به خصوص در گفت و گو با مردم و تبیین وضع کشور به راحتی پر نخواهد شد.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید