به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، مدیریت پسماند در جهان امروز دیگر صرفاً یک خدمت شهری برای جمعآوری زبالهها محسوب نمیشود، بلکه یکی از مهمترین شاخصهای توسعه پایدار، حکمرانی شهری و سلامت محیط زیست به شمار میرود. رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی، تغییر الگوی مصرف خانوارها و افزایش تولید انواع پسماندهای خانگی، صنعتی، ساختمانی و بیمارستانی باعث شده است که موضوع مدیریت پسماند به یکی از چالشهای اساسی کلانشهرها و شهرهای در حال توسعه تبدیل شود؛ چالشی که در صورت غفلت از آن، میتواند پیامدهای گستردهای برای محیط زیست، منابع طبیعی، سلامت عمومی و حتی اقتصاد شهری به همراه داشته باشد.
کرمانشاه نیز به عنوان یکی از شهرهای مهم غرب کشور از این قاعده مستثنی نیست. شهری که هر روز صدها تن زباله در آن تولید میشود و مدیریت این حجم عظیم از پسماند، نیازمند شبکهای گسترده از زیرساختها، تجهیزات، نیروهای انسانی، برنامهریزیهای تخصصی و مهمتر از همه مشارکت شهروندان است. در چنین شرایطی، مدیریت پسماند تنها به جمعآوری زباله از سطح شهر محدود نمیشود، بلکه زنجیرهای از فرآیندهای تخصصی شامل کاهش تولید زباله، تفکیک از مبدأ، بازیافت، پردازش، دفن بهداشتی، مدیریت نخالههای ساختمانی، کنترل پسماندهای بیمارستانی و آموزش عمومی را در بر میگیرد.

کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از مشکلات زیستمحیطی شهرها، از آلودگی خاک و منابع آب گرفته تا انتشار بوی نامطبوع، افزایش جمعیت جانوران موذی و تخریب سیمای شهری، ریشه در ضعف نظام مدیریت پسماند دارد. از سوی دیگر، تجربه کشورهای پیشرفته نشان داده است که زباله میتواند به یک منبع اقتصادی ارزشمند تبدیل شود؛ منبعی که از دل آن فرصتهای اشتغال، تولید انرژی، صنایع بازیافت و درآمدهای پایدار شهری شکل میگیرد. با این حال دستیابی به چنین چشماندازی بدون مشارکت فعال شهروندان و نهادینه شدن فرهنگ تفکیک زباله از مبدأ امکانپذیر نخواهد بود.
در سالهای اخیر، موضوع تفکیک پسماندهای خشک و تر، توسعه زیرساختهای بازیافت، استفاده از فناوریهای نوین، راهاندازی سامانههای هوشمند جمعآوری پسماند و همچنین ساماندهی نخالههای ساختمانی به عنوان محورهای اصلی مدیریت شهری در کرمانشاه مورد توجه قرار گرفته است. با وجود این، همچنان چالشهایی نظیر کمبود مخازن در برخی مناطق، رهاسازی نخالههای ساختمانی در حاشیه شهر، محدودیت تجهیزات شستوشوی مخازن و ضرورت ارتقای فرهنگ عمومی در حوزه مدیریت پسماند از جمله مسائلی است که نیازمند توجه جدی مسئولان و همراهی شهروندان است.
خبرنگار تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با فردین درکه، رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری کرمانشاه، به بررسی مهمترین چالشها، برنامهها، ظرفیتها و راهکارهای مدیریت پسماند در این شهر پرداخت که از نظر خوانندگان تسنیم میگذرد:
پسماند؛ فرصت یا تهدید؟
تسنیم: مدیریت پسماند چه جایگاهی در توسعه شهری دارد؟
درکه: پسماند اگر به درستی مدیریت شود، یک فرصت ارزشمند است، اما در صورت مدیریت نادرست میتواند به یک تهدید جدی برای محیط زیست و سلامت شهروندان تبدیل شود. در شهر کرمانشاه با سه دسته اصلی پسماند شامل پسماندهای خانگی، عمرانی و ساختمانی و همچنین پسماندهای بیمارستانی مواجه هستیم.
روزانه بین ۵۱۰ تا ۵۴۰ تن زباله خانگی از سطح شهر جمعآوری میشود. این میزان زباله از حدود ۸۰۷۰ کوچه جمعآوری شده و پس از انتقال به سکوی میانی، به سایت پردازش منتقل میشود. برای درک بهتر حجم این پسماند باید گفت این مقدار معادل حجم ۵۱ تا ۵۴ دستگاه اتوبوس یا حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ دستگاه نیسان است.
جمعآوری، انتقال و پردازش چنین حجمی از زباله کار سادهای نیست و نیازمند برنامهریزی، تجهیزات و نیروی انسانی گسترده است. در مدیریت پسماند، اولویت اصلی ما کاهش تولید زباله، استفاده مجدد و بازیافت است و بخش مهمی از فعالیتها در راستای تحقق همین اهداف انجام میشود.

تفکیک از مبدأ؛ حلقه گمشده مدیریت پسماند
تسنیم: چرا تفکیک زباله از مبدأ تا این اندازه اهمیت دارد؟
درکه: مهمترین گام در مدیریت پسماند، تفکیک زباله از مبدأ است. زمانی که شهروندان زبالههای خشک و تر را جداگانه تفکیک کنند، علاوه بر کاهش حجم زباله، کیفیت مواد قابل بازیافت نیز حفظ میشود.
بخش عمدهای از مشکلات زمانی ایجاد میشود که زبالههای خشک و تر با یکدیگر مخلوط میشوند. در این شرایط بسیاری از مواد ارزشمند و قابل بازیافت مانند کاغذ و مقوا، ارزش اقتصادی خود را از دست میدهند. به همین دلیل تفکیک از مبدأ علاوه بر مزایای زیستمحیطی، از نظر اقتصادی نیز اهمیت ویژهای دارد.
تسنیم: ترکیب پسماندهای خانگی شهر کرمانشاه به چه صورت است؟
درکه: حدود ۷۰ درصد پسماندهای خانگی را مواد آلی تشکیل میدهد. حدود ۷ درصد شامل مواد قابل بازیافت، بین ۱۵ تا ۲۰ درصد دارای ارزش حرارتی و حدود ۳ درصد نیز مواد غیرقابل بازیافت و دفنی هستند.
این آمار به خوبی نشان میدهد که در صورت تفکیک صحیح از مبدأ، امکان بازیافت و بهرهبرداری از بخش قابل توجهی از پسماندهای شهری وجود دارد.

سؤال: برای توسعه فرهنگ تفکیک زباله از مبدأ چه اقداماتی انجام شده است؟
فردین درکه: یکی از مهمترین اقدامات ما راهاندازی اپلیکیشن «بهروز» است. شهروندان میتوانند زبالههای خشک خود را تفکیک کرده و از طریق این نرمافزار زمان و مکان تحویل آنها را ثبت کنند.
پس از ثبت درخواست، عوامل جمعآوری در زمان تعیینشده به درب منزل مراجعه کرده و پسماندهای خشک را تحویل میگیرند. برای انواع ضایعات نیز قیمتگذاری مشخصی انجام شده و ارزش آنها به کیف پول الکترونیکی شهروندان واریز میشود.
علاوه بر این، طرح مدیریت سبز نیز از طریق چندین خودروی فعال در سطح شهر در حال اجراست و در تلاش هستیم با استفاده از ظرفیت شرکتهای مختلف، خدمات جمعآوری پسماند خشک را توسعه دهیم.
تسنیم: چه برنامهای برای ارتقای ناوگان خدمات شهری دارید؟
درکه: مقدمات خرید ۱۱ دستگاه خودروی جدید حمل زباله فراهم شده و پیشبینی میشود طی یک ماه آینده به ناوگان اضافه شوند. این اقدام نقش مهمی در بهبود کیفیت خدمات و کاهش مشکلات موجود خواهد داشت.

تسنیم: یکی از گلایههای شهروندان کمبود مخازن زباله در برخی مناطق است. این موضوع را چگونه ارزیابی میکنید؟
درکه: این موضوع را قبول داریم. در برخی محلات تعداد مخازن موجود با حجم زباله تولیدی تناسب ندارد و همین مسئله باعث سرریز شدن مخازن و رها شدن زباله در اطراف آنها میشود.
برای جبران این مشکل، نیروهای خدمات شهری در سه شیفت کاری فعالیت میکنند و خودروهای حمل زباله به جای یک نوبت، چندین مرحله نسبت به تخلیه مخازن اقدام میکنند. با این حال افزایش تعداد مخازن در دستور کار جدی سازمان قرار دارد و یکی از برنامههای مهم ما تولید مخازن جدید با استفاده از ظرفیت کارگاه صنایع فلزی شهرداری است.
وضعیت شستوشوی مخازن و خودروهای حمل زباله
تسنیم: درباره شستوشوی مخازن و خودروهای حمل زباله چه اقداماتی انجام میشود؟
درکه: شستوشوی خودروهای حمل زباله به صورت منظم در محل کارواش سازمان انجام میشود. در خصوص مخازن نیز این وظیفه بر عهده مناطق شهرداری است.
البته تعداد خودروهای مخصوص شستوشوی مخازن در حال حاضر پاسخگوی نیاز کامل شهر نیست و به همین دلیل امکان شستوشوی روزانه همه مخازن وجود ندارد. در حال حاضر برنامه تعمیر و بازگرداندن خودروهای مخصوص شستوشوی مخازن به چرخه خدمت در دستور کار قرار دارد.

تسنیم: چرا همچنان شاهد رهاسازی نخالههای ساختمانی در حاشیه جادهها و نقاط مختلف شهر هستیم؟
درکه: بخش عمده این مشکل ناشی از فعالیت خودروهای غیرمجاز حمل نخاله است. برای پروژههای ساختمانی دارای پروانه، فرآیند مشخصی تعریف شده است. مالکان پس از دریافت مجوز، با سازمان مدیریت پسماند قرارداد منعقد میکنند و پیمانکار موظف است تمام نخالهها را به سایت تعیینشده در سراب نیلوفر منتقل کند.
در این زمینه از پیمانکاران ضمانت اجرایی دریافت میشود و عملکرد آنها نیز بهطور کامل رصد میشود. مشکل اصلی مربوط به افرادی است که بدون مجوز و از طریق خودروهای فاقد پروانه فعالیت، اقدام به حمل نخاله میکنند. برخی از این خودروها حتی فاقد پلاک یا دارای پلاک مخدوش و جعلی هستند.
شهرداری به تنهایی اختیار قانونی لازم برای برخورد مستقیم با این افراد را ندارد و در این زمینه نیازمند همکاری پلیس راهور و سایر دستگاههای مسئول هستیم.
تسنیم: همکاری دستگاههای مسئول در برخورد با متخلفان تا چه اندازه مؤثر بوده است؟
درکه: مکاتبات متعددی با پلیس راهور و سایر دستگاههای مرتبط انجام شده و بارها خواستار برخورد با خودروهای فاقد مجوز شدهایم. با این حال باید اذعان کرد که نتایج به دست آمده هنوز در حد مطلوب نیست.
مدیریت پسماند یک مسئولیت صرفاً شهرداری نیست. برای موفقیت در این حوزه نیازمند هماهنگی و همکاری همه دستگاههای مرتبط هستیم تا بتوانیم به نتایج مطلوب دست پیدا کنیم.

تسنیم: توصیه شما به شهروندان برای کاهش مشکلات ناشی از نخالههای ساختمانی چیست؟
درکه: از شهروندانی که قصد تخریب یا تعمیر ساختمان دارند درخواست میکنیم برای حمل نخالهها از خودروها و شرکتهای دارای مجوز استفاده کنند و از بهکارگیری خودروهای فاقد مجوز که معمولاً از طریق برخی آگهیها فعالیت میکنند، خودداری کنند.
در حال حاضر ۳۲ شرکت مجاز و ۱۰۹ دستگاه خودرو دارای مجوز در این حوزه فعال هستند و استفاده از این ظرفیت میتواند نقش مهمی در جلوگیری از رهاسازی نخالهها در سطح شهر و حفظ محیط زیست داشته باشد.
تسنیم: نقش آموزش و مشارکت مردمی در مدیریت پسماند چیست؟
درکه: بدون مشارکت شهروندان هیچ طرحی در حوزه پسماند موفق نخواهد شد. تکنولوژی و تجهیزات ضروری هستند اما به تنهایی کافی نیستند.
ممکن است در برخی مقاطع در حوزه آموزش شهروندی کمتر از حد مطلوب عمل کرده باشیم، اما این موضوع یکی از اولویتهای اصلی ماست. در قالب تدوین طرح جامع مدیریت پسماند شهری، برنامههای گستردهای برای آموزش عمومی، فرهنگسازی و افزایش مشارکت شهروندان پیشبینی شده است.

انتهای پیام/
۱۷۲۱ دانش آموز آذربایجان غربی آموزش های ترافیکی را فرا گرفتند




دیدگاهتان را بنویسید