۵۳ درصد جانباختگان سوانح رانندگی اصفهان موتورسوار هستند
اما گاهی این انتظار برآورده نمیشود! یک روز شیر را باز میکنید و تقریباً هیچ آبی خارج نمیشود و روز دیگر، حتی پس از بستن کامل شیر، ممکن است صدای چکههای مداوم باعث کلافگی شود. جالب اینجاست که فشار کم و چکه آب شیر اهرمی، دو سر یک طیف از اختلال در عملکرد شیر هستند؛ یکی ناشی از مسدود شدن مسیر آب و دیگری ناشی از بسته نشدن کامل همان مسیر! در این مقاله، ابتدا به بررسی علت فشار کم آب در شیر اهرمی و علت چکه شیر اهرمی پرداخته شده و در نهایت، روش تعمیر مهمترین و رایج ترین ایراد در هر زمینه آورده شده است.
وقتی فشار آب کم است؛ علتهای فشار کم آب در شیر اهرمی
همانطور که در مقاله علت فشار کم آب در شیر اهرمی به تفصیل بررسی شد کم شدن فشار آب، در صورتی که به شیرآلات مربوط باشد، معمولاً بهصورت تدریجی اتفاق میافتد؛ مگر اینکه آب از منبع اصلی قطع شود یا لوله ای در مسیر آب دچار ترکیدگی شود. در این حالت، عملکرد شیر در ابتدا بدون است، اما بهمرور خروجی آب کمتر و در بدترین حالت قطع می شود. این مشکل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که برخی از آنها به اشکالات قطعات شیر و برخی به رسوب آب بر می گردد. مهمترین علتهای فشار کم آب در شیر اهرمی عبارتند از:
- گرفتگی پرلاتور (آبفشان)
پرلاتور قطعه کوچکی است که در خروجی شیرآلات بهداشتی قرار دارد و وظیفه اش ترکیب آب با هوا، یکنواختسازی جریان آب و بهینه سازی مصرف است. این قطعه به دلیل روزنه دار بودن بهشدت در معرض رسوب گرفتگی و انباشت شن و ذرات ریز ماسه موجود در آب قرار دارد. در اثر این گرفتگی مسیر عبور آب باریک شده و ممکن است فشار آب به شدت کاهش یابد. - رسوبگرفتگی یا خرابی کارتریج
کارتریج قلب شیر اهرمی است. این قطعه در ورودی شیرآلات نصب شده و دروازه ورود آب به شیرآلات است. تجمع رسوب آهکی بر روی توری آن و یا گیر کردن ذرات شن و ماسه در درون کارتریج باعث کاهش دبی آب خروجی میشود. - کاهش فشار آب ساختمان یا منطقه
گاهی مشکل از شیر نیست، بلکه فشار آب ورودی ساختمان کاهش یافته و یا پمپ آب دچار مشکل شده است؛ بهخصوص در طبقات بالا یا ساعات اوج مصرف که طبقات بیشتری به طور همزمان از آب استفاده می کنند. در این حالت ممکن است در فشار آب نوساناتی نیز تجربه کنید. - خمشدگی یا گرفتگی شلنگهای پیسوار یا رابط
شلنگهای انعطافپذیر زیر شیر ممکن است بهمرور دچار تاخوردگی یا گرفتگی داخلی شوند.
رفع فشار کم شیر اهرمی به علت گرفتگی پرلاتور
در بسیاری از موارد، علت اصلی فشار کم آب در شیر اهرمی گرفتگی پرلاتور است؛ مشکلی ساده که مخصوصاً حالا که آب به دفعات قطع و وصل می شود شایع شده است. برای برطرف کردن این مورد و تمیز کردن پرلاتور حتی به بستن فلکه اصلی آب یا شیرهای پیسوار نیازی ندارید و می توانید به سادگی با باز کردن پرلاتور ماسه و شن ریزه پشت آن و روسوب توری آن را پاک کنید:
- باز کردن پرلاتور: با دست یا آچار مناسب، پرلاتور (یا محفظه نگهدارنده آن) را در خلاف جهت عقربههای ساعت باز کنید. برای جلوگیری از خش افتادن، میتوانید از حوله ای نرم استفاده کنید.
- شستوشوی پرلاتور: شبکه پرلاتور را با مسواک تمیز کنید و آن را زیر آب بگیرید تا ذرات شن و رسوب خارج شوند.
- رسوبزدایی با سرکه یا محلول ضد رسوب: در صورت شدت داشتن رسوب پرلاتور را ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در سرکه سفید قرار دهید تا رسوبات آهکی حل شوند.
- بستن مجدد و تست فشار آب: پرلاتور را در جای خود ببندید و شیر را باز کنید. در اغلب موارد، فشار آب به حالت طبیعی باز میگردد.
وقتی آب قطع نمیشود؛ علتهای چکه کردن شیر آب اهرمی
در سوی دیگر این طیف، با مشکلی مواجه هستیم که شاید در ظاهر کوچک باشد، اما در بلندمدت بسیار آزاردهنده و پرهزینه است: چکه کردن شیر آب اهرمی. حتی یک چکه در هر ۵ ثانیه میتواند روزانه چندین لیتر آب را هدر دهد.
چکه کردن شیر آب یکی از شایع ترین علت های به هدر رفتن آب است. روش رفع چکه آب در شیر اهرمی به محل و دلیل چکه شیر آب بستگی دارد. محل چکه شیر اهرمی می تواند زیر دسته اهرمی، محل اتصال شیر به لوله آب، کف شیرآلات روشویی و ظرفشویی، اطراف آبریز و… باشد. بسته به این که چکه کردن شیر اهرمی در کدام بخش شیرآلات رخ داده فرایند تعمیر چکه شیر آب اهرمی متفاوت است.
علت های چکه کردن شیر آب اهرمی عبارتند از:
- خرابی یا فرسودگی کارتریج
اصلیترین دلیل چکه شیر اهرمی فرسودگی یا خرابی قطعات کارتریج یا از بین رفتن آب بندی میان سرامیک های کارتریج است. - رسوب بین صفحات کارتریج
ذرات ریز رسوب یا ماسه میتوانند مانع بسته شدن کامل مسیر آب شوند و یا بر روی دیسک ها ایجاد خط و خش کنند. در این حالت، زمانی که دیسک ها در حالت بسته قرار دارند نیز این خش ها مسیر باریکی برای عبور آب فراهم می آورند. - شل شدن مهره نگهدارنده کارتریج
در صورتی که مهره کارتریج شل بسته شده باشد فشار کافی بر روی کارتریج وارد نمی کند و کارتریج در جای خود ثابت نمی ماند. در نتیجه، آب بندی میان کارتریج و نشیمن آن درون شیرآلات مختل می شود و آب احتمالاً از زیر دسته چکه می کند. - فرسودگی اورینگهای کف کارتریج
در زیر کارتریج چند اورینگ وجود دارد که وظیفه آب بندی نشیمن کارتریج را عهده دارد هستند. در صورت خشکی، پارگی و شکستگی این اورینگ ها آب بندی دچار اختلال می شود.
رفع چکه کردن شیر اهرمی به علت خرابی کارتریج
در بیشترین موارد، چکه مداوم به دلیل خرابی یا پایان عمر کارتریج است. قطعات کارتریج ممکن است به مرور زمان کیفیت خود را از دست داده و یا یک نقص اولیه خود را با گذشت زمان نشان دهد. خبر خوب این است که تعویض کارتریج کار پیچیدهای نیست و با کمی دقت قابل انجام است. در واقع، اولین مرحله از تعمیر چکه شیر آب اهرمی بررسی و تعویض کارتریج است:
- قطع کامل آب سرد و گرم: ابتدا شیرهای پیسوار یا شیر فلکه اصلی را ببندید.
- باز کردن دسته اهرمی: درپوش رنگی (قرمز-آبی یا تک رنگ) روی دسته را بردارید و پیچ زیر آن را با آچار آلن باز کنید.
- برداشتن اهرم و کاور: پس از جدا شدن دسته، کاور فلزی را با دست بلند کنید.
- باز کردن مهره نگهدارنده کارتریج: با آچار مناسب، مهره را باز کنید.
- خارج کردن کارتریج معیوب: کارتریج را از جایگاه خود خارج کنید.
- نصب کارتریج جدید: کارتریج جدید را دقیقاً در جای خود قرار دهید؛ زائدههای زیر آن باید در شیارها بنشینند.
- بستن قطعات به ترتیب معکوس: مهره، کاور و دسته را ببندید. توجه داشته باشید در این مرحله فشار بستن مهره کارتریج اهمیت دارد. اپر این مهره زیادی شل بسته شود چکه ممکن است از زیر دسته رخ دهد.
- باز کردن آب و تست نهایی: اگر نصب درست انجام شده باشد، چکه بهطور کامل قطع میشود.
نقش فرآیند تولید در بروز یا پیشگیری از مشکلات شیر اهرمی
بسیاری از مشکلاتی که در شیر آب اهرمی تجربه میکنیم فقط به نحوه استفاده یا رسوب آب مربوط نمیشوند، بلکه با کیفیت ساخت و تولید شیرآلات شیر نیز ارتباط مستقیم دارند. اگر قطعات داخلی شیر با دقت کافی ساخته نشده باشند یا آببندی آنها بهدرستی انجام نشود، حتی یک شیر نو هم ممکن است بعد از مدتی دچار افت فشار یا چکه شود. مسیر عبور آب، محل قرارگیری کارتریج و کیفیت قطعاتی مثل اورینگها همگی در مرحله تولید شکل میگیرند و هر ضعف در این بخشها میتواند در آینده به صورت نشتی یا کاهش فشار خود را نشان دهد. مثلاً گاهی اوقات مشکل ناشی از تراشکاری نادرست جایگاه کارتریج در داخل شیرآلات است که باعث می شود کارتریج به محفظه خود نچسبد و آب بندی برقرار نشود. در این حالت، یک کارتریج سالم نیز نمیتواند آببندی کاملی ایجاد کند و نتیجه آن چکههای مداوم خواهد بود. استفاده از آلیاژ مناسب و استاندارد، فورج دقیق بدنه، تراشکاری کنترلشده و مونتاژ اصولی در خط تولید، نقش مستقیمی در عملکرد پایدار شیر اهرمی در بلندمدت دارد. به همین دلیل، انتخاب شیرآلاتی که در فرآیند تولید آنها به کیفیت ساخت توجه شده، میتواند از بسیاری از تعمیرات زودهنگام و مشکلات رایج جلوگیری کند.
فشار کم آب و چکه کردن شیر اهرمی، دو مشکل کاملاً متفاوت به نظر میرسند، اما در واقع دو نشانه از اختلال در مسیر کنترل آب هستند؛ یکی ناشی از بسته ماندن یا گرفتگی مسیر و دیگری ناشی از بسته نشدن کامل آن. شناخت درست علتها باعث میشود بهجای تعویض کامل شیر یا تحمل مشکل، با یک اقدام ساده و کمهزینه، عملکرد شیر را به حالت ایدهآل بازگردانید.
به تجربه، اولویت عیب یابی اینطوری بهتره: اگر فقط یک شیر مشکل داره، اول پرلاتور و بعد کارتریج رو بررسی کنید، چون گرفتگی پرلاتور شایع ترین علت فشار کم آب در شیر اهرمیه و با یه تمیزکاری ساده حل میشه. اگر چکه از آبریز یا زیر دسته باشه، معمولا تعویض کارتریج یا اورینگ های کف کارتریج جواب میده، ولی حواستون باشه مهره نگهدارنده هم باید درست سفت بشه چون شل بودنش خودش باعث نشتی زیر دسته میشه.
دقیق و کاربردی گفتید. ما هم تاکید کردیم که قبل از تعویض کامل شیر، باید مرحله به مرحله از پرلاتور تا کارتریج و اورینگ ها بررسی بشه تا با کمترین هزینه مشکل فشار کم یا چکه شیر اهرمی برطرف بشه.
من تجربه اینو داشتم که علت فشار کم آب در شیر اهرمی فقط پرلاتور بود، تمیزش کردم فشار مثل روز اول شد. هزینه ای هم نداشت برام!
عالیه، دقیقا همین مورد یکی از رایج ترین علت هاست و با شست وشوی پرلاتور خیلی وقت ها مشکل کامل حل میشه.
چکه کردن شیر آب اهرمی خیلی اذیت کننده است، مخصوصا شب ها که صداش میپیچه. با تعویض کارتریج مشکل چکه شیر اهرمی رو کامل میشه حل کرد.
دقیقا، وقتی چکه مداوم باشه معمولا کارتریج عمرش تموم شده یا آب بندی داخلش خراب شده و تعویض کارتریج سریع ترین راه حلشه.
ما چقد درگیر پمپ آب شدیم. ولی بعد خوندن این مقاله دیدم مشکل از رسوب شیر آب بود!
اکثر مشکلات فشار آب مربوط به شیرآلات فسوده و رسوب گرفته است. همیشه اول مشکل ر از داخل چک کنید.