چرا ریاض از ورود به جنگ ایران هراس دارد؟ / عربستان بر لبه تیغ

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، نشریه «فارن پالیسی» در تحلیلی به بررسی وضعیت دشوار عربستان سعودی در میانه درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران پرداخته است که برخی محور‌های آن به این شرح است:

۱. اولویت «چشم‌انداز ۲۰۳۰» بر تقابل نظامی

عربستان سعودی میلیارد‌ها دلار روی پروژه‌های عظیمی همچون شهر آینده‌محور «نئوم» (Neom) و تحول اقتصادی خود سرمایه‌گذاری کرده است. ریاض می‌داند که هرگونه ورود مستقیم به جنگ، این سرمایه‌گذاری‌های کلان را به نابودی می‌کشاند. به همین دلیل، مقامات سعودی ناچار به کاهش هزینه‌ها در بخش‌های غیرضروری (مانند واگذاری ۷۰ درصدی مالکیت باشگاه الهلال و توقف لیگ گلف) شده‌اند تا منابع را صرف دفاع و زیرساخت‌های حیاتی کنند.

۲. هراس از سناریوی «پیروزی ایران»

استیون کوک معتقد است انفعال سعودی‌ها ناشی از ترس از آینده است. آنها سه سناریو را پیش‌روی خود می‌بینند: «بن‌بست»، «پیروزی قاطع آمریکا» و «پیروزی ایران». ریاض نگران است که در صورت پیروزی ایران (شامل لغو تحریم‌ها، خروج آمریکا از منطقه و حاکمیت تهران بر هرمز)، هزینه‌ی سنگینی بابت دشمنی با ایران بپردازد؛ لذا در حال حرکت بر لبه باریکِ «تکذیب حمایت از جنگ» و «تهدید لفظی به انتقام» است.

۳. بی‌اعتمادی عمیق به واشینگتن و تل‌آویو

سعودی‌ها معتقدند ایالات متحده و اسرائیل نیرو‌هایی را در منطقه آزاد کرده‌اند که خود قادر به کنترل آنها نیستند. ریاض عملیات «خشم حماسی» را به فهرست طولانی اقدامات نسنجیده واشنگتن مانند اشغال عراق در ۲۰۰۳ اضافه کرده است که در نهایت به بی‌ثباتی منطقه و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نفتی عربستان منجر شده است.

۴. پارادوکس «قدرت مدعی» و «رفتار منفعل»

نویسنده تأکید می‌کند کشوری که خود را مهم‌ترین قدرت دنیای عرب می‌داند، اکنون در میانه‌ی آتش سهمگین همسایگی‌اش، تنها به صدور بیانیه‌های تند بسنده کرده است. این رفتار نشان‌دهنده آن است که نفوذ واقعی عربستان برخلاف لفاظی‌هایش، همچنان به‌شدت به چتر حمایتی آمریکا وابسته است؛ آمریکایی که اکنون خود بخشی از بحران است.

۵. تله تحقیر عربستان

فارن‌پالیسی اشاره می‌کند که عربستان در تله تحقیر گرفتار شده است. اگر ریاض به حملات نیرو‌های متحد با ایران پاسخ ندهد، پرستیژ منطقه‌ای خود را از دست می‌دهد و اگر پاسخ دهد، چشم‌انداز اقتصادی‌اش نابود می‌شود. این «سردرگمی راهبردی» باعث شده تا عربستان در لیگ قدرت‌های تعیین‌کننده (مانند ایران و اسرائیل) قرار نگیرد.

۶. جمع‌بندی

گزارش فارن پالیسی نشان می‌دهد که عربستان سعودی به جای ایفای نقش فعال با انتظاری منفعلانه دنبال پایان سریع جنگ است. ریاض بین تمایل قلبی برای تضعیف ایران و ترس واقع‌گرایانه از توانایی‌های موشکی تهران گرفتار شده و به همین دلیل، ترجیح داده است به جای حضور بر سر «میز» قدرت سکوت اختیار کند.