ایمنی باید از «الزام اداری» به «تفکر مدیریتی» در تولید تبدیل شود
به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، هر روز که آفتاب بر بلندای آسمان طلوع میکند، در گوشهای از کشور خانوادهای با خبر ناگهانی توقف قلب یکی از عزیزانشان روبهرو میشود؛ خبری که این روزها دیگر چندان هم غیرمنتظره نیست. قلب، اندامی که قرار بود نماد زندگی باشد، به یکی از بزرگترین تهدیدهای همان زندگی بدل شده است.
بیماریهای قلبی و عروقی سالهاست عنوان نگرانکننده «قاتل شماره یک» را در سطح جهان یدک میکشند و چهارمحال و بختیاری نیز از این قاعده مستثنا نیست.
مسئولان حوزه سلامت استان بارها و بهروشنی از جایگاه نخست این بیماریها در آمار مرگومیر استان سخن گفتهاند، جایگاهی که نشان میدهد مسئله فراتر از یک نگرانی پزشکی صرف، به یک بحران اجتماعی و خانوادگی بدل شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شایعترین علت مرگومیر در استان چهارمحال و بختیاری را بیماریهای قلبی و عروقی و در رتبه بعدی تصادفات جادهای عنوان کرده است.
این ترتیببندی بهتنهایی گویای آن است که بحران قلب در این استان، حتی از خطر جادهها نیز پیشی گرفته؛ خطری که سالهاست موضوع اصلی هشدارهای ترافیکی و انتظامی بوده است.
بیماریهای قلبیوعروقی از مهمترین علل مرگومیر در ایران به شمار میروند
رئیس مرکز بهداشت چهارمحال و بختیاری نیز بر این نکته تأکید کرده که بیماریهای قلبیعروقی همچنان در صدر عوامل مرگومیر استان قرار دارند. تکرار این هشدار، نشان میدهد که این روند نه یک نوسان آماری موقت، بلکه الگویی پایدار و رو به تثبیت در وضعیت سلامت استان است.
یکی از متخصصان قلب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد نیز بیماریهای قلبیعروقی را شایعترین علل مرگومیر در سراسر جهان، کشور و استان چهارمحال و بختیاری دانسته است. به گفته او، گرفتگی رگهای کرونر قلب که به حملات قلبی، آنژین قلبی و سکته قلبی حاد میانجامد، شایعترین بیماری قلبی در کشور و استان به شمار میرود و در صورت تشخیص یا درمان نادرست، میتواند به حملات حاد قلبی، مرگ ناگهانی و نارسایی قلبی منجر شود.
این تصویر استانی در دل یک واقعیت بزرگتر ملی جای میگیرد. بر پایه گزارشهای وزارت بهداشت، بیماریهای قلبیوعروقی از مهمترین علل مرگومیر در ایران به شمار میروند و حدود ۴۰ درصد مرگومیرها به این بیماریها نسبت داده میشود. وقتی نسل جوان یک سرزمین در معرض چنین خطری قرار میگیرد، پرسش از علت و ریشه آن دیگر یک کنجکاوی پزشکی نیست، بلکه یک ضرورت ملی و منطقهای است.
پژوهشگران حوزه سلامت نیز در بررسیهای علمی خود به این مسئله توجه داشتهاند. در مطالعهای که روند بروز و مرگومیر ناشی از بیماری ایسکمیک قلبی را در ۳۱ استان کشور طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۹ بررسی کرده است، چهارمحال و بختیاری در کنار استانهای اردبیل، بوشهر، هرمزگان، ایلام، کردستان، لرستان، قزوین و سمنان، در گروهی از استانها قرار گرفته که روند مرگومیر ناشی از بیماری ایسکمیک قلبی در آنها مشابه یکدیگر و مقدار این شاخص در مقایسه با سایر استانها بالاتر بوده است.
الگوهای زندگی روزمره که باعث بیماریها شده است
پشت این ارقام، الگوهای زندگی روزمره مردم استان نهفته است؛ کمتحرکی در فصول سرد و طولانی کوهستانی، تغییر سبک تغذیه در دهههای اخیر، شیوع دخانیات، استرسهای اقتصادی و فاصله جغرافیایی برخی روستاها تا مراکز درمانی تخصصی، همگی عواملی هستند که کارشناسان سلامت در سطح کشور آنها را از عوامل خطر شناختهشده بیماریهای قلبی میدانند.
آنچه این بحران را پیچیدهتر میکند، تنها آمار مرگ نیست؛ بسیاری از بازماندگان یک سکته یا حمله قلبی، سالها با محدودیت جسمی، اضطراب دائمی و وابستگی به دارو و مراقبت پزشکی دستوپنجه نرم میکنند. زندگیهایی که ظاهراً ادامه پیدا کردهاند، اما دیگر هرگز به شکل پیش از بیماری بازنمیگردند.
سؤال اصلی اینجاست که چرا استانی با جمعیتی نسبتاً کوچک و طبیعتی کوهستانی و بهظاهر سالم، در چنین جایگاه نگرانکنندهای از نظر مرگومیر قلبی قرار گرفته است؟ آیا زیرساختهای درمانی و تشخیصی استان با حجم این بحران همخوانی دارد؟ برنامههای غربالگری و پیشگیری تا چه اندازه در میان مردم شهر و روستا جاری شدهاند؟
روز جهانی قلب، ۲۹ سپتامبر (هفتم مهرماه)، فرصتی برای توجه دوباره به بیماریهای قلبیوعروقی و بررسی ابعاد مختلف این معضل سلامت عمومی است؛ بیماریهایی که همچنان سهم قابلتوجهی در مرگومیر دارند. این مناسبت همچنین فرصتی برای تأکید بر اهمیت پیشگیری، تشخیص بهموقع و افزایش آگاهی عمومی نسبت به عوامل مؤثر بر سلامت قلب و ضرورت توجه به این بیماریها در سنین مختلف محسوب میشود.
کاهش سن ابتلا به بیماریهای قلبی در چهارمحالوبختیاری
مهربان صادقی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و رئیس مرکز بهداشت استان در گفت و گو با خبرنگار تسنیم، با اشاره به وضعیت بیماریهای قلبی و عروقی در چهارمحالوبختیاری اظهار داشت: حدود ۴۵ درصد مرگها در استان ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی است.
وی درباره تغییر سن ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی بیان کرد: روند کلی استان نشان میدهد که به دلیل تغییر سبک زندگی، از جمله کمتحرکی، تغذیه ناسالم و مصرف سیگار، سن درگیری با بیماریهای غیرواگیر به سنین میانسالی کشیده شده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و رئیس مرکز بهداشت چهارمحالوبختیاری افزود: با توجه به این شرایط، لازم است اصلاح سبک زندگی از سنین پایینتر انجام شود.
چاقی، کمتحرکی و مصرف دخانیات از عوامل خطر بیماریهای قلبی
صادقی مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی در استان را برشمرد و گفت: چاقی و اضافهوزن، مصرف زیاد نمک، استفاده از دخانیات، استرس، مصرف کم میوه و سبزیجات، کمتحرکی، استفاده از چربیهای اشباع و مصرف فستفودها از مهمترین عوامل خطر هستند.
وی تأکید کرد: همه عوامل خطر ذکرشده در استان نقش بارزی در ایجاد بیماریهای قلبی و عروقی دارند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحالوبختیاری درباره تأثیر سبک زندگی بر سلامت قلب تصریح کرد: سبک زندگی مدرن با کمتحرکی همراه شده است و وقتی کمتحرکی با رژیم غذایی پرنمک و مصرف پایین میوه و سبزیجات ترکیب شود، فشار خون را بالا میبرد.
صادقی ادامه داد: دخانیات نیز فشار اکسیداتیو شدیدی به رگها وارد میکند که اثر آن در بلندمدت تخریب دیواره عروق و زمینهساز ابتلا به بیماریهای قلبی است.
۱۵.۹ درصد جمعیت بالای ۳۰ سال استان مبتلا به فشارخون هستند
وی با اشاره به وضعیت فشارخون و دیابت در استان گفت: میزان شیوع بیماری فشارخون در استان ۱۵.۹ درصد جمعیت بالای ۳۰ سال است و حدود ۶.۹ درصد جمعیت بالای ۳۰ سال نیز مبتلا به دیابت هستند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و رئیس مرکز بهداشت استان افزود: در استان افراد زیادی در معرض ابتلا به بیماری فشارخون و دیابت قرار دارند و اگر این بیماریها زودتر شناسایی نشوند، ممکن است افراد به بیماریهای قلبی و عروقی نیز مبتلا شوند.
قلیان و آسیب به عروق در سنین پایین/ تأخیر در مراجعه؛ یکی از چالشهای مهم
صادقی با اشاره به نقش مصرف دخانیات در بروز بیماریهای قلبی در سنین پایین اظهار داشت: نقش دخانیات، بهویژه قلیان، در استان بسیار پررنگ است.
وی افزود: قلیان به دلیل دوز بالای مواد سمی، آسیب جدی به عروق وارد میکند و در سنین پایین، دخانیات باعث گرفتگیهای ناگهانی عروق یا اسپاسم میشود که میتواند حتی در جوانی زمینه بروز سکته را فراهم کند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحالوبختیاری درباره بروز سکته در افراد جوان بدون سابقه قبلی بیماری نیز گفت: بسیاری از این افراد در واقع از بیماری خود اطلاع ندارند و به همین دلیل دیرتر به پزشک مراجعه میکنند و زمانی که علائم بیماری شدید میشود، متوجه بیماری خود میشوند.
صادقی تأخیر در مراجعه افراد به مراکز خدمات جامع سلامت را یکی از چالشهای مهم دانست و بیان کرد: بیماران مبتلا به دیابت و فشارخون برای دریافت خدمات باید ماهی یکبار بهورز یا مراقب سلامت و هر سه ماه یکبار برای دریافت ویزیت و مراقبت به پزشک مراجعه کنند.
وی با اشاره به شرایط فعلی و سبک زندگی مردم تأکید کرد: بیماریهای قلبی در کمین هستند و انتظار میرود افراد بالای ۳۰ سال برای دریافت خدمت غربالگری و خطرسنجی سکتههای قلبی و عروقی و همچنین اندازهگیری فشارخون، به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت محل سکونت خود مراجعه کنند.
توصیه به غربالگری سالانه افراد بالای ۳۰ سال
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و رئیس مرکز بهداشت استان مهمترین اقدام برای کاهش بیماریهای قلبی را غربالگری فعال عنوان کرد و گفت: توصیه میکنم همه افراد بالای ۳۰ سال، سالی یکبار برای انجام آزمایشهای رایگان قند و چربی و دریافت خدمت خطرسنجی سکتههای قلبی و مغزی به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت محل سکونت خود مراجعه کنند.
صادقی همچنین بر کاهش مصرف نمک در سفره خانواده تأکید کرد و گفت: حتی اگر افراد غذای خوشنمک دوست دارند، باید میزان مصرف نمک را به مرور کاهش دهند.
وی در پایان افزایش تحرک فیزیکی از جمله پیادهروی را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: افرادی که علائمی مانند تنگی نفس هنگام فعالیت، درد قفسه سینه یا سرگیجه دارند، باید بدون فوت وقت به مراکز درمانی مراجعه کنند.
انتهای پیام/۷۵۴۰
دیدگاهتان را بنویسید